Dwangarbeider in Duitsland

Bas Benner

De Tweede Wereldoorlog heeft vrijwel iedereen in Nederland en ver daarbuiten onnoemelijk veel leed bezorgd. Wereldwijd en vanaf de dertiger jaren van de vorige eeuw tot op de dag van vandaag.

Deze oorlog heeft op mijn familie een enorme impact gehad. Maar ook familie die verder van me af staat ontkwam niet aan de verstrekkende gevolgen van de jaren 1940 – 1945.

Mijn grootvader Jan de Vries had een volle neef Johan Bastiaan Benner. De moeder van Jan en de vader van Johan Bastiaan waren zus en broer. De twee neven woonden in Rotterdam maar het is niet zeker of ze elkaar kenden. De zoon van Johan Bastiaan werd in 1907 in Rotterdam geboren en heette ook Johan Bastiaan. Zijn roepnaam was Bas.

Bovenaan de pagina staat een foto van hem.

In dit schema zie je het familieverband tussen Bas Benner en mij.

Dwangarbeider voor de Nazi’s

Afgevoerd naar Duitsland

Johan Bastiaan Benner, roepnaam Bas, werd op 14 september 1907 in Rotterdam geboren.. Hij trouwde in 1935 met Fien met wie hij in 1942 een reeds langgewenst kind kreeg, hun zoon Hans. Hij was opgeleid tot meubelmaker maar werkte als conducteur bij de RET.

Toen aan het eind van de oorlog de geallieerden de zuidelijke provincies al waren binnengetrokken besloot het Duitse opperbevel om het aantal dwangarbeiders in Duitsland sterk op te voeren. Op 10 en 11 november 1944 werden in Rotterdam 50.000 mannen in een groot opgezette razzia opgepakt en vastgezet in het Feijenoord stadion. Vandaar werden zij op transport gezet naar Duitsland. Onder hen was de toen 37-jarige Bas Benner. Hij moest zijn vrouw en hun 2-jarige zoon achterlaten. Zij hebben hem niet meer teruggezien.

Wuppertal

Bas Benner werd naar Wuppertal in het Ruhr-gebied getransporteerd en daar te werk gesteld. In Wuppertal hadden de dwangarbeiders buiten de werktijden relatief vrij veel bewegingsvrijheid. Veel Nederlandse dwangarbeiders vonden hulp en soms zelfs onderdak bij pastoor Bückman die zelf ook contacten in Nederland had.

Omdat Bas een erg zwakke gezondheid had meldden enkele dwangarbeiders aan de pastoor dat deze man extra aandacht nodig had. Na de dienst van de pastoor kreeg Bas regelmatig te eten.

Uiteindelijk kreeg hij vrijstelling van dwangarbeid om medische redenen maar mocht niet naar huis. Ten huize van de pastoor sprak hij vaak over zijn vrouw en zijn kleine zoon. Uiteindelijk stierf hij op 22 februari 1945 als gevolg van zijn ziekte in het Bethesda ziekenhuis in Wuppertal.

Op 1 maart 1945 is hij door pastoor Brückman begraven. In 1955 is hij herbegraven op de Nederlands-Hervormde begraafplaats aldaar.

Thuis in Rotterdam

Fien, zijn echtgenote, en Hans, zijn zoon, hebben daar lange tijd niets van geweten. Nadat na de oorlog de dood van Bas Benner wel administratief was doorgekomen, hertrouwde Fien. Haar tweede man verdrong de herinnering aan Bas vrijwel geheel en Hans was in de veronderstelling dat over zijn vader weinig goeds te melden was.

Totdat een nicht van de familie enkele jaren geleden onderzoek deed naar de gang rond Bas Benner en achter de waarheid kwam. Fien overleed op 102-jarige leeftijd en haar urn met as werd op de begraafplaats in Wuppertal bij haar man bijgezet.

Dit verhaal laat weer zien dat de gruwelijke krachten die in de eerste helft van de vorige eeuw vrij spel kregen ongelooflijke ellende hebben veroorzaakt. Nu we, zo’n 75 jaar na deze oorlog, steeds meer vergeten lijken te zijn wat er mis kan gaan als sommige mensen denken zich weer allerlei zaken te kunnen permitteren, is het des te noodzakelijker om verhalen als deze te blijven vertellen aan elkaar.

Laten we niet vergeten dat nationalisme en racisme tot groot verdriet kan leiden.

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *